Ίσως από τις καλύτερες ταινίες που είδα φέτος το “Μέσα από τις φλόγες” (Incendies) αν όχι η καλύτερη. Είναι από αυτές τις παραγωγές που δε σ’ ενδιαφέρουν τα ονόματα, ποιοι είναι πίσω από το αποτέλεσμα, αλλά αφήνεις τον εαυτό σου στη μαγευτική αισθητική, το ανατρεπτικό σενάριο και τις συναρπαστικές ερμηνείες.
Η Ναουάλ Μαρουάν πεθαίνει και αφήνει μια περίεργη διαθήκη στα δίδυμα παιδιά της τον Σιμόν και τη Ζαν. Δύο κλειστοί φάκελοι – έκπληξη. Ο ένας προορίζεται για τον πατέρα τους, που θεωρούσαν νεκρό, και ο άλλος για έναν… αδερφό που αγνοούν την ύπαρξή του. Ο πιο αυθόρμητος Σιμόν δε θέλει ούτε ν’ ακούσει για τις “παραξενιές” τη μάνας του, ενώ η πιο ευαίσθητη Ζαν φεύγει από τον Καναδά και ξεκινάει μια μεγάλη αναζήτηση στη Μέση Ανατολή θέλοντας να ρίξει φως στο σκοτεινό παρελθόν της μητέρας της και της οικογένειάς της. Μέσα από την έρευνά της ανακαλύπτει πως η μητέρα της είναι κάτι σαν ηρωίδα στην ταραγμένη Παλαιστίνη. Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 φέρνει στον κόσμο ένα αγόρι, καρπό του παράνομου έρωτά της με έναν ντόπιο που δολοφονείται από τ’ αδέρφια της. Το νεογέννητο δίνεται σε ένα ορφανοτροφείο και χάνονται τα ίχνη του. Η Ναουάλ φεύγει από το χωριό της, αλλά δε σταματά την αναζήτηση του χαμένου παιδιού, ενώ παράλληλα μαθαίνει γαλλικά. Την ίδια περίοδο, ο εμφύλιος μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων μαίνεται και η Ναουάλ αφού δολοφονεί έναν “αντίπαλο” συλλαμβάνεται και κλείνεται στη φυλακή όπου πλέον γίνεται γνωστή ως το “Νούμερο 72″ ή “η γυναίκα που τραγουδάει”. Εκεί υφίσταται βασανιστήρια, βιάζεται, αλλά δε λυγίζει.
Η Ζαν και ο Σιμόν
Την παραπάνω ιστορία την παρακολουθούμε σε δύο χρονικές περιόδους: στη σύγχρονη εποχή μέσα από τη ματιά των δύο δίδυμων που αναζητούν το χαμένο πατέρα και αδερφό και, μέσω φλασμπάκ, στις αρχές της δεκαετίας του ’70, μέσα από την τραγική ιστορία της Ναουάλ. (Συγκλονιστική στιγμή η άνανδρη επίθεση των χριστιανών σε λεωφορείο με άμαχους μουσουλμάνους).
Η Ναουάλ στη φυλακή
Η αριστοτεχνική διαδοχή παρόντος – παρελθόντος μας διηγείται την ιστορία μιας τραγικής, αλλά γενναίας γυναίκας, με ανεξίτηλα χαραγμένα πάνω της τα σημάδια του εμφύλιου πολέμου και ένα ταξίδι αυτογνωσίας των δύο νέων που αναζητούν τους χαμένους δεσμούς με το παρελθόν της οικογένειάς τους.
Δε θέλω να πω περισσότερα λόγια. Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό σενάριο, στα χνάρια αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, που μας δηλώνει πασίδηλα πως ο πόλεμος (και δη ο εμφύλιος…) δεν είναι μόνο οι νεκροί. Θύματα είναι όλοι αυτοί που ζούνε σκληρά στο πετσί τους τις συνέπειές του, άσχετα με το αν παραμείναν ζωντανοί, να προσπαθούν να προχωρήσουν στη ζωή συμβιβασμένοι με εφιαλτικές αναμνήσεις και φαντάσματα.
Μεγαλειώδεις ερμηνείες, σκληρότητα και βία, βαθιά συγκίνηση, χωρίς πολιτικές προεκτάσεις, ένα πολύχρωμο παζλ για μια γκρίζα ιστορία. Λίγη σημασία έχει ότι ήταν υποψήφιο για Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας (μαζί με τον “Κυνόδοντα”). Αφεθείτε στην παρακολούθησή του, το συνιστώ ανεπιφύλακτα…
