Μαθητικό laptop, μερικές σκέψεις…

Από μέρες τριβελίζει στο μυαλό μου (και στις σημειώσεις μου) μια καταχώρηση που θα αφορούσε το μαθητικό laptop, αλλά δεν αποφάσιζα να κάτσω να την ολοκληρώσω. Ο λόγος είναι απλός: είμαι από αυτούς που έχουν πολλές επιφυλάξεις για το κατά πόσο όλη αυτή η διαδικασία “αξίζει τα λεφτά της” και κυρίως για το αν τελικά ο φορητός υπολογιστής θα αποτελέσει ένα πραγματικό εργαλείο μάθησης για τα παιδιά του γυμνασίου.
Η αφορμή για να συνεχίσω το γράψιμο ήταν το κείμενο για τον Άγιο Νικόλαο Βοιών που διάβασα στο Pathfinder. Συμπέρανα τελικά πως για να φτάσει μια κυβέρνηση στη παροχή δωρεάν υπολογιστών στους μαθητές μας πρέπει να προηγηθούν πολλά βήματα.
Να πω αρχικά πως είμαι σύμφωνος με την παροχή υπολογιστών σε μαθητές υποβαθμισμένων περιοχών. Υπηρετώντας τα τελευταία 8 χρόνια μόνο σε σχολεία της επαρχίας, βλέπω πως το βιοτικό επίπεδο των αγροτικών οικογενειών δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην αγορά ενός “πολυτελούς” αγαθού όπως είναι ο υπολογιστής. Από την άλλη, όσα παιδιά μεγαλώνουν σε πόλεις, –τα περισσότερα- τουλάχιστον “απολαμβάνουν” την παρουσία του “θαυμαστού μηχανήματος” από μικρές ηλικίες. (Αυτό είναι μια προσωπική διαπίστωση, δεν έχω κάνει καμιά επίσημη έρευνα, μόνο ό,τι ακούω από γνωστούς και φίλους και φυσικά από προσωπική επαφή με γονείς μαθητών όλα αυτά τα χρόνια που είμαι σε περιφερειακα σχολεία).
Το μικρό χωριουδάκι της Λακωνίας, λοιπόν, επιλέχτηκε ως ένα από τα οκτώ απομακρυσμένα σημεία της Ελλάδας για να συμμετάσχει στο πρόγραμμα Rural Wings που, κοντολογίς, παρέχει τη δυνατότητα σύνδεσης στο internet μέσω δορυφόρου, σε επιλεγμένα σημεία στην Ευρώπη που δεν μπορούν να φτάσουν οι επίγειες συνδέσεις.

Αναρωτήθηκα αμέσως: γιατί αυτές οι συνδέσεις να μην είναι δυνατές σε όλα τα σχολεία της χώρας; Όχι απαραίτητα μέσω επιδοτούμενων προγραμμάτων, αλλά από το ίδιο το κράτος ή τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Η διάθεση του μαθητικού laptop κόστισε 50 εκατομμύρια ευρώ. Ποσό με το οποίο θα μπορούσε να δοθεί δωρεάν σύνδεση σε κάθε μαθητή της Ελλάδας από τα… νήπια μέχρι υποψήφιους διδάκτορες. Και όχι μόνο… Ξέρετε σε τι κατάσταση βρίσκονται τα σχολικά εργαστήρια πληροφορικής; Σε άθλια!!! Ούτε υπάρχει καμία πρόβλεψη για ανανέωση των υπολογιστών.

Λίγες μέρες πριν ο διευθυντής μου παρέλαβε μια κούτα με ένα σωρό CD και DVD με εκπαιδευτικό λογισμικό. Μια χαρά, αλλά… πού να το εγκαταστήσω; Στους 10χρονους υπολογιστές του εργαστηρίου του σχολείου; Ενός εργαστηρίου που διατηρείται “ζωντανό” μόνο και μόνο επειδή μερικοί από εμάς έχουμε τα… κατσαβίδια περασμένα μόνιμα στη ζώνη; Αυτή είναι η δουλειά μας; Δυστυχώς, ένα σχολείο δεν μπορεί τόσο εύκολα να επενδύσει σε ένα ολόκληρο μοντέρνο εργαστήριο. Σιγά σιγά, αγοράζουμε κανένα κομμάτι που και που. Φανταστείτε πόσα καινούρια εργαστήρια θα μπορούσαν να γίνουν με ένα ελάχιστο ποσοστό αυτών των χρημάτων.
Συνδέσεις internet; Απαράδεκτες… Ξέρω ότι οι τεχνικοί του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου κάνουν ότι μπορούν, δεν ξέρω αν πληρώνονται σωστά καν, αλλά όταν σου χαλάσει ο router (όπως συνέβη σε μας τον περασμένο Ιούνιο) και χρειάζεσαι 25 μέρες (ναι καλά διαβάσατε!!), αφού έχεις μιλήσει με δυο-τρεις τεχνικούς του ΟΤΕ (τοπικά και κεντρικά), σχολικό δίκτυο και ένα σωρό ακόμη κόσμο δεν μπορούμε να μιλάμε για επαρκή υποστήριξη. Γενικότερα, δεν υπάρχει καμία απολύτως πρόβλεψη τεχνικής υποστήριξης και κάθε σχολείο απευθύνεται σε τοπικά μαγαζιά που συνήθως είναι… πανάκριβα!
Για λίγο καιρό ήμουν σε σχολείο που δεν είχε καν πρόσβαση στο internet. Έγινε ολοκαίνουριο εργαστήριο, ήρθε ο σούπερ-ντούπερ CISCO router, αλλά τελικά διαπιστώθηκε ότι… δεν υπήρχε ADSL παροχή του ΟΤΕ εκεί πέρα και δεν επρόκειτο να γίνει φυσικά γιατί η επένδυση δεν σύμφερε την εταιρεία.
Η φιλοσοφία των netbooks έχει σαν απαραίτητη προϋπόθεση την ύπαρξη διαδικτύου. Μη μου πει κανείς ότι η πρόσβαση στη γνώση έχει σχέση μόνο με προεγκατεστημένο εκπαιδευτικό λογισμικό!
Καλές οι γκρίνιες (και οι λαϊκισμοί), αλλά έχω και προτάσεις (πολύ φτηνότερες από 50 εκατομμύρια ευρώ):

• Δορυφορικό internet σε όλα τα σχολεία, ιδίως σε αυτά που η ενσύρματη σύνδεση είναι ανύπαρκτη ή προβληματική.
• Πλήρης ανανέωση όλων των εργαστηρίων και πρόβλεψη για συνεχή αναβάθμισή τους μετά από εύλογο χρονικό διάστημα. Εννοείται, φυσικά, μόνιμη και ταχύτατη τεχνική υποστήριξη από έναν και μόνο (κατά προτίμηση κρατικό) φορέα, που θα έχει την αποκλειστική ευθύνη για ό,τι τεχνολογικό υπάρχει στην ελληνική εκπαίδευση.
• Πρόβλεψη για την παροχή συνδέσεων internet σε όλους τους μαθητές (δωρεάν ή με ελάχιστο αντίτιμο), σε όλες τις περιοχές, ανεξάρτητα από την εκπαιδευτική βαθμίδα.
• Συνεχής και υποχρεωτική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε τεχνολογίες ηλεκτρονικής τάξης (βλέπε moodle –ετοιμάζω κάτι σχετικό για το δικό μου σχολείο, ελπίζω μέχρι τα Χριστούγεννα να το έχω έτοιμο).
• Οι υπολογιστές δεν είναι μόνο για τους… κομπιουτεράδες! Βιντεοπροβολέας και υπολογιστής σε κάθε τάξη, έτοιμος προς χρήση για κάθε (πολύτιμη) σχολική ώρα και για κάθε μάθημα.

Αυτές είναι μερικές μόνο ιδέες. Δεν ξέρω αν ποτέ γίνουν πραγματικότητα, αλλά ας πάψουμε πλέον να μιλάμε μόνο για μεράκι, ευσυνειδησία, φιλοτιμία, φαντασία…. στην εκπαίδευση. Δεν μπορεί η “ψηφιακή παιδεία” να μην έχει μια συγκεκριμένη, ακολουθούμενη από όλους, μεθοδολογία.